Hỏa kế đo nhiệt độ cho lò cao: vòm lò gió nóng, ống gió nóng và gang lỏng khi ra gang
Lò cao là thiết bị lớn và đắt tiền nhất trong nhà máy thép liên hợp. Hệ thống đo nhiệt độ ở đây phải chạy liên tục nhiều năm, tin cậy và an toàn, vì một sai lệch nhỏ có thể làm hỏng gạch chịu lửa hoặc ảnh hưởng chất lượng gang.
Bài này trình bày 3 vị trí đo nhiệt độ quan trọng quanh lò cao và cách chọn hỏa kế Keller cho từng vị trí.
Các vị trí đo
| Vị trí | Đo gì | Mục đích |
|---|---|---|
| 1. Vòm lò gió nóng | Nhiệt độ gạch tổ ong ở vòm lò | Không để vòm quá nhiệt, tối ưu chu kỳ đốt |
| 2. Ống gió nóng chính | Nhiệt độ thành trong ống dẫn gió nóng | Giám sát nhiệt độ gió thổi vào lò |
| 3. Máng ra gang | Nhiệt độ dòng gang lỏng | Đánh giá trạng thái nhiệt của lò, chất lượng gang |
1. Vòm lò gió nóng
Lò gió nóng nung gió trước khi thổi vào lò cao. Nhiệt độ vòm lò là giới hạn quan trọng nhất: nếu vượt mức cho phép, gạch chịu lửa ở vòm có thể bị hỏng, rút ngắn tuổi thọ lò gió nóng. Nếu giữ quá thấp, nhiệt độ gió nóng giảm và lò cao tốn nhiên liệu hơn.
Cặp nhiệt đặt ở vòm lò bị lão hóa nhanh ở nhiệt độ cao và khó thay khi lò đang chạy. Hỏa kế lắp bên ngoài, nhìn vào gạch tổ ong qua lỗ quan sát, đo liên tục mà không chạm vào vùng nóng.
Keller dùng hỏa kế hai màu CellaTemp PA 40 cho vị trí này:
- Dải đo 500–3000 °C chia thành nhiều đoạn, đo ở hai bước sóng 0,95 và 1,05 µm.
- Quang học lấy nét được từ 0,4 m đến vô cực, ống kính độ phân giải cao cho phép đo từ khoảng cách xa.
- Ngắm chính xác qua ống kính (through‑the‑lens), lượng khí thổi tiêu thụ thấp.
- Có phương án lắp 2 đầu đo cho một vòm lò để dự phòng.
- 2 đầu ra analog, 2 đầu ra relay, cổng USB.
2. Ống gió nóng chính
Nhiệt độ gió nóng trong ống chính cho biết lượng nhiệt thực tế đưa vào lò cao. Đo nhiệt độ thành trong ống bằng hỏa kế PA 40 giúp phát hiện sớm hư hỏng lớp lót chịu lửa và điều chỉnh việc chuyển đổi giữa các lò gió nóng.
3. Nhiệt độ gang lỏng khi ra gang
Nhiệt độ gang ở máng ra gang phản ánh trạng thái nhiệt của lò cao và liên quan đến hàm lượng silic trong gang. Cách truyền thống là nhúng que đo cặp nhiệt dùng một lần, tốn vật tư, chỉ có số đo rời rạc và người đo phải đứng gần dòng gang.
Keller đề xuất hai cách:
- Đo cố định bằng CellaCast PA 80: hỏa kế hai màu chuyên cho kim loại lỏng, có bộ gá, hộp đấu dây và kính thạch anh bảo vệ, đo liên tục suốt mẻ ra gang.
- Đo bằng hỏa kế cầm tay PT 180: cho kiểm tra nhanh hoặc vị trí chưa lắp hệ thống cố định.
Điểm quan trọng khi đo kim loại lỏng là xỉ và oxit nổi trên bề mặt có hệ số phát xạ khác với gang. Hỏa kế CellaCast tự nhận ra các điểm sạch xỉ, sạch oxit trên dòng chảy và chỉ lấy số đo ở đó, nên kết quả gần với nhiệt độ thật của gang.
Tóm tắt model theo vị trí
| Vị trí | Model | Dải đo | Nguyên lý |
|---|---|---|---|
| Vòm lò gió nóng | CellaTemp PA 40 | 500–3000 °C (nhiều đoạn) | Hai màu |
| Ống gió nóng chính | CellaTemp PA 40 | 500–3000 °C (nhiều đoạn) | Hai màu |
| Máng ra gang | CellaCast PA 80, cầm tay PT 180 | Theo thông số hãng | Đo kim loại lỏng |
Lưu ý lắp đặt
- Lỗ quan sát: giữ thông thoáng, có khí thổi sạch, khô để bụi không bám vào kính.
- Ngắm đúng điểm: dùng chức năng ngắm qua ống kính để đặt vùng đo đúng vào gạch tổ ong, không nhìn vào thành lỗ.
- Máng ra gang: đặt đầu đo ngoài vùng bắn tóe, có kính thạch anh bảo vệ, dễ tháo để vệ sinh.
- Dự phòng: với vòm lò gió nóng, nên lắp 2 đầu đo để không mất số liệu khi bảo trì.
Lợi ích
- Bảo vệ gạch chịu lửa vòm lò gió nóng, kéo dài tuổi thọ lò.
- Vận hành lò gió nóng sát giới hạn an toàn, tăng nhiệt độ gió nóng.
- Có số đo nhiệt độ gang liên tục, giảm que đo dùng một lần.
- Giảm thời gian người đứng gần khu vực ra gang.
Các vị trí đo nhiệt độ khác trong nhà máy thép có trong bài hỏa kế Keller theo ngành. Nếu cần đo bằng cặp nhiệt theo bản vẽ, xem cặp nhiệt điện, RTD cho nhà máy thép.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao dùng hỏa kế hai màu cho vòm lò gió nóng?
Hỏa kế hai màu đo tỷ số bức xạ ở hai bước sóng, nên ít bị ảnh hưởng khi lỗ quan sát bị bụi che một phần hoặc khi hệ số phát xạ của gạch thay đổi.
Hỏa kế có thay hoàn toàn que nhúng đo gang không?
Hỏa kế đo liên tục nhiệt độ bề mặt dòng gang ở điểm sạch xỉ. Nhiều nhà máy dùng hỏa kế để theo dõi liên tục và giữ que nhúng để đối chiếu định kỳ.
Khoảng cách đo xa có ảnh hưởng không?
PA 40 có ống kính độ phân giải cao, lấy nét đến vô cực. Cần tính kích thước vùng đo theo khoảng cách để vùng đo nằm gọn trong bề mặt cần đo.
Keller và TMP
Tăng Minh Phát là đơn vị phân phối độc quyền Keller tại Việt Nam, hỗ trợ khảo sát vị trí đo, chọn model, cung cấp bộ gá, khí thổi, phụ kiện và hướng dẫn lắp đặt. Xem thêm hỏa kế cầm tay và cố định Keller.
Trước và sau lò cao còn nhiều vị trí đo khác: hỏa kế cho nhà máy thiêu kết, hỏa kế cho nhà máy cốc hóa và đo nhiệt độ gang khi rót từ xe torpedo.
Thông tin cần gửi khi cần tư vấn
- Vị trí cần đo: vòm lò gió nóng, ống gió nóng, máng ra gang
- Khoảng cách từ lỗ quan sát đến bề mặt đo
- Dải nhiệt độ vận hành
- Điều kiện môi trường: bụi, nhiệt độ quanh đầu đo
- Tín hiệu cần đưa về: 4–20 mA, relay, giao tiếp số
Liên hệ kỹ sư TMP:
- Điện thoại / Zalo: 0917 943 068
- Email: project@tmpvietnam.com
