Van chuyển hướng (diverter valve) cho hệ vận chuyển bột, hạt bằng khí nén
Trong hệ vận chuyển bột, hạt bằng khí nén, một đường ống thường phải cấp liệu cho nhiều silo hoặc nhiều máy. Van chuyển hướng (diverter valve) làm việc đó: một đường vào, hai (hoặc nhiều) đường ra, đổi hướng dòng liệu bằng tín hiệu từ PLC mà không phải tháo lắp đường ống.
Các kiểu van chuyển hướng thường gặp
| Kiểu van | Đặc điểm | Dùng khi |
|---|---|---|
| Nút xoay một ống | Nút có một lỗ thông, xoay để nối với nhánh A hoặc B | Vận chuyển khí nén, cần kín |
| Lưỡi gạt (flap) | Lá van lật chặn một nhánh | Rơi trọng lực, áp thấp |
| Ống trượt, ống xoay | Đoạn ống di chuyển giữa các nhánh | Liệu mài mòn, nhiều đường ra |
Với vận chuyển khí nén, kiểu nút xoay một ống (single pipe plug diverter) được dùng nhiều nhất: dòng liệu đi qua một lỗ tròn có đường kính bằng ống, không có gờ hay khe để bột đọng lại, nên giảm mài mòn và dễ vệ sinh.
Cấu tạo van nút xoay một ống
- Thân và nắp: đúc nhôm anod hóa hoặc gang; mặt bích tròn PN 10 hoặc ANSI 150 lbs theo đường ống.
- Nút xoay (plug): nhôm, có thể phủ lớp chống mài mòn hoặc lót inox 316L khi liệu là thực phẩm, dược phẩm.
- Gioăng bơm hơi (inflatable seal): sau khi nút xoay vào vị trí, gioăng được bơm khí nén để ép kín nhánh đang chạy và chặn nhánh còn lại. Khi chuyển hướng, gioăng xả hơi trước để nút xoay nhẹ, không cọ vào gioăng.
- Bộ chấp hành: xi lanh khí nén tác động kép, kèm van điện từ 5/2 lắp chuẩn NAMUR cho xi lanh và van 3/2 cho gioăng.
- Cảm biến vị trí: cảm biến tiệm cận báo vị trí A hoặc B về PLC; công tắc áp suất xác nhận gioăng đã bơm.
Thông số cần quan tâm
Một van nút xoay tiêu chuẩn của DMN‑Westinghouse có các thông số tham khảo như sau; khi chọn cần đối chiếu với điều kiện thực tế của hệ thống:
| Thông số | Giá trị tham khảo |
|---|---|
| Cỡ van | DN 150, 200, 250, 300 |
| Áp suất làm việc | −0,5…3 barg |
| Nhiệt độ liệu | −25…+80 °C |
| Khí điều khiển | 5…8 bar |
| Vùng nổ | ATEX 1D/2GD |
Với ngành thực phẩm, gioăng và vật liệu tiếp xúc cần đạt FDA và EU 1935/2004. Khi liệu là bột dễ cháy như bột mì, đường, tinh bột, cần chọn van và cảm biến có chứng nhận ATEX phù hợp vùng nguy hiểm.
Thay van cũ: cần kiểm tra gì
- Đọc kỹ nhãn van cũ: hãng, kiểu, cỡ, số chế tạo. Nhiều hệ thống lắp từ lâu dùng van của hãng nay đã đổi tên hoặc sáp nhập.
- Đo kích thước lắp đặt: khoảng cách mặt bích, góc giữa hai nhánh ra, hướng lắp. Van mới phải lắp vừa mà không sửa đường ống.
- Xác định áp suất vận chuyển, loại liệu, nhiệt độ, lưu lượng để chọn vật liệu nút xoay và gioăng.
- Kiểm tra điện áp van điện từ, kiểu cảm biến (3 dây PNP hay NAMUR 2 dây) để đấu nối đúng với PLC hiện có.
- Lập sẵn danh mục phụ tùng thay thế: gioăng bơm hơi, gioăng tĩnh, bộ kit xi lanh.
Van chuyển hướng thường đi cùng van xoay cấp liệu (rotary valve) ở đầu đường vận chuyển. Xem thêm cách chọn van điều khiển theo ngành.
DMN‑Westinghouse và dự án TMP đã làm
DMN‑Westinghouse (Hà Lan) chuyên van cho vận chuyển bột, hạt: van xoay cấp liệu, van chuyển hướng, van cho hệ khí nén. Tăng Minh Phát đã khảo sát van chuyển hướng nút xoay cũ tại nhà máy thực phẩm URC (2023) để tư vấn thay thế đúng kích thước lắp đặt, và cung cấp van xoay cấp liệu DMN cho URC và Olam (2024) theo bảng câu hỏi kỹ thuật của từng dây chuyền.
Thông tin hãng xem tại trang DMN Việt Nam trên website Tăng Minh Phát.
Thông tin cần gửi khi cần tư vấn
- Ảnh nhãn và ảnh tổng thể van đang dùng
- Cỡ ống, kiểu mặt bích, góc giữa hai nhánh
- Loại liệu, áp suất và nhiệt độ vận chuyển
- Điện áp điều khiển, kiểu cảm biến vị trí
- Yêu cầu ATEX hoặc tiếp xúc thực phẩm
Liên hệ kỹ sư TMP:
- Điện thoại / Zalo: 0917 943 068
- Email: project@tmpvietnam.com
