Thiết bị kiểm tra chai PET, phôi chai: độ dày, áp suất nổ, top load
Chai PET cho nước uống, nước ngọt có ga, bia, sữa và dược phẩm phải chịu áp suất bên trong, lực nén khi xếp chồng và va đập khi vận chuyển, trong khi nhà sản xuất luôn muốn giảm khối lượng nhựa. Vì vậy phòng kiểm tra chất lượng (QC) của nhà máy thổi chai và chiết rót phải đo đều đặn từ phôi chai (preform) đến chai thành phẩm.
Bài này tổng hợp các phép kiểm tra chai PET và phôi chai thường dùng, kèm thiết bị tương ứng của hãng AT2E (Pháp), hãng chuyên thiết bị kiểm tra bao bì mà Tăng Minh Phát (TMP) phân phối tại Việt Nam.
Các phép kiểm tra chai PET và phôi chai
| Phép kiểm tra | Mục đích | Thiết bị AT2E |
|---|---|---|
| Độ dày thành | Phân bố nhựa đều | AMTG‑2 |
| Khối lượng từng đoạn | Phân bố vật liệu | ACWD‑1 |
| Áp suất nổ | Độ bền áp suất | PBBT‑2 |
| Lực nén (top load) | Chịu xếp chồng | ADAITS |
| Ứng suất phôi | Lỗi ép phun | PL‑P |
| Nứt đáy chai | Chai có ga | SCT |
Đo độ dày thành chai và kích thước
Máy đo độ dày kiểu từ tính đặt một viên bi thép nhỏ bên trong chai, đầu dò bên ngoài đo khoảng cách tới viên bi để ra độ dày thành tại từng điểm. Cách đo này không phá hủy chai, đo được cả vùng vai, thân và đáy. AMTG‑2 của AT2E đo độ dày thành và kích thước cho phôi chai, chai PET và chai thủy tinh.
- Độ dày thân và đáy: phát hiện chai thổi lệch, vùng mỏng dễ nổ.
- Đường kính, chiều cao, độ đồng tâm cổ chai: đảm bảo vừa máy chiết và nắp.
- Đường kính trong miệng chai: liên quan trực tiếp tới độ kín nắp.
Cách thứ hai là cắt chai thành từng đoạn và cân. ACWD‑1 cắt và cân tự động các đoạn chai PET, cho biết nhựa phân bố ra sao giữa vai, thân và đáy.
Áp suất nổ, lực nén và nứt đáy
- Áp suất nổ (burst test): bơm nước vào chai tới khi vỡ, ghi áp suất. PBBT‑2 dùng cho chai PET, chai thủy tinh, bình xịt và lon.
- Lực nén đứng (top load): đo lực chai chịu được trước khi móp, quan trọng với chai nhẹ xếp pallet cao. AT2E tích hợp phép đo này trong hệ ADAITS cùng các phép đo khác.
- Nứt ứng suất đáy chai: với chai nước có ga, đáy chịu áp suất lâu dài; phép thử SCT đánh giá khả năng nứt.
Soi ứng suất phôi chai bằng ánh sáng phân cực
Phôi chai ép phun có thể còn ứng suất dư hoặc lỗi kết tinh không thấy bằng mắt thường. Đặt phôi giữa hai tấm phân cực, các vùng ứng suất hiện thành dải màu. PL‑P của AT2E dùng cho phôi PET và chai thủy tinh, giúp phát hiện sớm lỗi khuôn ép trước khi thổi chai.
Dự án đã thực hiện
TMP đã cung cấp thiết bị kiểm tra bao bì AT2E cho Huhtamaki (2023), Dynapack (2024), Virbac và Hòn Chuẩn (2025).
Gợi ý bố trí phòng QC chai PET
- Tại máy ép phôi: soi ứng suất, đo kích thước cổ phôi, cân phôi.
- Tại máy thổi: đo độ dày thành, cắt và cân đoạn chai mỗi ca hoặc khi đổi khuôn.
- Phòng thí nghiệm: áp suất nổ, top load, nứt đáy theo tần suất kế hoạch.
- Lưu kết quả theo khuôn, ca, máy để truy nguyên khi có khiếu nại.
Kiểm tra nắp chai, lon và độ kín sau chiết rót xem bài kiểm tra lon, nắp chai: mối ghép, lực siết, CO2. Đo lực nén chai, lực vặn nắp bằng máy đo lực xem đo lực bao bì, thực phẩm, dược phẩm.
Danh mục sản phẩm AT2E: AT2E Việt Nam trên website Tăng Minh Phát.
Liên hệ kỹ sư TMP:
- Điện thoại / Zalo: 0917 943 068
- Email: project@tmpvietnam.com
