Hỏa kế đo nhiệt độ cho máy đúc liên tục: dòng thép lỏng và phôi slab, billet
Trên máy đúc liên tục, nhiệt độ quyết định chất lượng phôi: thép lỏng phải đủ quá nhiệt để đúc ổn định, phôi phải được làm mát đúng chế độ để không nứt, và phải ở nhiệt độ phù hợp khi nắn thẳng, cắt và nạp nóng vào lò nung.
Khó khăn là bề mặt phôi phủ vảy oxit, có nước làm mát và hơi nước dày đặc. Bài này trình bày các vị trí đo và cách chọn hỏa kế Keller để đo đúng trong điều kiện đó.
Các vị trí đo
| Vị trí | Vật liệu | Nhiệt độ | Mục đích |
|---|---|---|---|
| 1. Dòng thép lỏng | Thép lỏng | Thép lỏng nhìn thấy được | Theo dõi nhiệt độ rót, độ quá nhiệt |
| 2. Phôi ngay sau vùng làm mát thứ cấp | Phôi đặc | Trên 900 °C | Kiểm soát chế độ phun nước |
| 3. Phôi trước nắn, cắt | Phôi đặc | Trên 650 °C | Nắn ở nhiệt độ an toàn, cắt đúng |
| 4. Phôi ra bàn nguội, nạp nóng | Phôi đặc | Dưới 650 °C | Quyết định nạp nóng hay để nguội |
Đo vảy oxit và hơi nước: hỏa kế hai màu và lọc điểm nóng
Vảy oxit trên phôi nguội hơn phần thép bên dưới và có hệ số phát xạ khác. Nếu hỏa kế lấy trung bình cả vùng đo, kết quả thấp hơn thực tế. Hỏa kế hai màu của Keller có độ phân giải quang học cao, thời gian đo rất ngắn và chức năng lọc giá trị (CSD), chỉ giữ số đo tại các điểm nóng là bề mặt sạch vảy, sạch oxit.
Nguyên lý hai màu cũng ít bị ảnh hưởng khi hơi nước, khói hoặc bụi che một phần vùng đo, rất phù hợp với vùng làm mát thứ cấp.
1. Dòng thép lỏng
Với dòng thép lỏng nhìn thấy được, Keller dùng CellaCast PA 83: hỏa kế hai màu chuyên cho kim loại lỏng, dải đo 650–1700 °C (có phiên bản đến 2400 °C), lấy nét từ 0,4 m đến vô cực. Bộ đo gồm bộ gá, hộp đấu dây và kính thạch anh bảo vệ. Hỏa kế tự nhận ra các điểm không có xỉ, không có oxit trên dòng chảy để đo đúng nhiệt độ thép.
2–4. Phôi slab, billet
| Vị trí | Model | Dải đo | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Trên 900 °C | CellaTemp PA 41 | 900–3000 °C | Hai màu, lấy nét 2,0 m |
| Trên 650 °C | CellaTemp PA 40 | 650–1700 °C | Hai màu, kèm ống ngắm trung gian |
| Dưới 650 °C | CellaTemp PA 20 | 250–2000 °C | Một màu, bước sóng 1,1–1,7 µm |
Ống ngắm trung gian (intermediate tube) đặt giữa đầu đo và phôi, thổi khí để đẩy hơi nước ra khỏi đường ngắm, giúp số đo ổn định hơn ở vùng nhiều hơi.
Vì sao nhiệt độ phôi quan trọng
- Làm mát thứ cấp: phun nước quá nhiều gây nứt bề mặt, quá ít làm vỏ phôi mỏng, có nguy cơ thủng vỏ.
- Nắn thẳng: thép có vùng nhiệt độ mà độ dẻo giảm mạnh. Nắn phôi trong vùng này dễ sinh nứt, nên cần biết nhiệt độ bề mặt tại máy nắn.
- Nạp nóng: phôi còn nóng đưa thẳng vào lò nung giúp tiết kiệm nhiên liệu đáng kể, nhưng phải biết chính xác nhiệt độ.
Lưu ý lắp đặt
- Đặt đầu đo ngoài vùng nước bắn, dùng bộ gá chắc chắn và khí thổi sạch.
- Với dòng thép lỏng, bảo vệ đầu đo khỏi bức xạ và bắn tóe, dùng kính thạch anh dễ thay.
- Căn vùng đo nằm gọn trên mặt phôi, kể cả khi phôi lệch sang hai bên.
- Đưa tín hiệu về PLC điều khiển làm mát, đồng bộ với tốc độ đúc.
Lợi ích
- Giảm nứt bề mặt, nứt góc nhờ làm mát và nắn đúng nhiệt độ.
- Đúc ổn định hơn nhờ theo dõi nhiệt độ rót liên tục.
- Tiết kiệm nhiên liệu lò nung khi nạp nóng có kiểm soát.
Phôi sau đúc đi tiếp vào cán, xem bài hỏa kế cho máy cán nóng. Để phát hiện vị trí phôi nóng trên đường con lăn, xem máy dò kim loại nóng. Tổng quan ứng dụng trong ngành thép.
Câu hỏi thường gặp
Chọn hỏa kế một màu hay hai màu cho phôi?
Vùng nhiều hơi nước, vảy oxit nên dùng hai màu. Với phôi dưới 650 °C ở khu vực khô ráo hơn, hỏa kế một màu PA 20 cho kết quả tốt với chi phí hợp lý.
Hỏa kế đo dòng thép lỏng có thay được que nhúng ở thùng trung gian không?
Hỏa kế đo liên tục bề mặt dòng chảy nhìn thấy được. Que nhúng vẫn cần cho các phép đo trong thùng trung gian theo quy trình, hỏa kế bổ sung số liệu liên tục giữa các lần nhúng.
Cần bao nhiêu điểm đo trên một dòng đúc?
Tối thiểu nên có điểm sau vùng làm mát thứ cấp và điểm tại máy nắn. Nhà máy có nạp nóng nên thêm điểm ở cuối dòng.
Keller và TMP
Tăng Minh Phát là đơn vị phân phối độc quyền Keller tại Việt Nam, hỗ trợ khảo sát vị trí đo, chọn model, cung cấp bộ gá, khí thổi, phụ kiện và hướng dẫn lắp đặt. Tham khảo thêm so sánh hỏa kế, camera nhiệt và cặp nhiệt.
Hỏa kế CellaCast cũng dùng để đo gang lỏng khi rót, xem bài đo nhiệt độ gang lỏng khi rót từ xe torpedo.
Thông tin cần gửi khi cần tư vấn
- Loại phôi: slab, bloom, billet; kích thước
- Số dòng đúc, tốc độ đúc
- Vị trí cần đo và dải nhiệt độ
- Khoảng cách lắp đặt, điều kiện hơi nước
- Tín hiệu đưa về PLC: 4–20 mA, giao tiếp số
Liên hệ kỹ sư TMP:
- Điện thoại / Zalo: 0917 943 068
- Email: project@tmpvietnam.com
