Màng cách ly (diaphragm seal) cho đồng hồ, cảm biến áp suất: khi nào cần và cách chọn
Đồng hồ và cảm biến áp suất thông thường cho chất đo đi thẳng vào ống bourdon hoặc màng cảm biến. Cách này ổn với nước, khí nén, dầu sạch. Nhưng với bùn, sơn, axit, hơi nóng hay chất dễ đông đặc, thiết bị sẽ tắc hoặc hỏng rất nhanh. Khi đó cần lắp thêm màng cách ly (diaphragm seal) giữa chất đo và thiết bị.
Màng cách ly làm việc thế nào
Bộ màng gồm một màng kim loại mỏng tiếp xúc với chất đo. Khoang phía sau màng và đường dẫn tới đồng hồ được hút chân không rồi điền đầy dầu. Áp suất đẩy màng võng nhẹ, dầu truyền nguyên áp suất đó tới phần tử đo. Chất đo không bao giờ đi vào bên trong đồng hồ.
Khi nào cần dùng màng cách ly
- Chất đặc, có hạt, có sợi: bùn thải, sơn, bột giấy, vữa; dễ làm tắc lỗ nhỏ của đồng hồ.
- Chất ăn mòn: axit, kiềm, nước clo; cần vật liệu màng đặc biệt thay cho đồng thau hay inox thường.
- Nhiệt độ cao: hơi nóng, dầu nóng vượt giới hạn của đồng hồ; màng kết hợp ống mao dẫn giúp đưa đồng hồ ra xa điểm nóng.
- Chất dễ kết tinh, đông đặc: đường, sáp, nhựa đường, keo; nếu đọng lại trong ống dẫn sẽ đóng cứng khi nguội.
- Yêu cầu vệ sinh: sữa, bia, dược phẩm cần bề mặt phẳng, không có hốc đọng, chịu được CIP, SIP.
- Chất độc, dễ cháy: cần hệ kín, không có nguy cơ rò ra qua đồng hồ.
Các kiểu kết nối thông dụng
| Kiểu | Phù hợp với |
|---|---|
| Ren (G, NPT) | Đường ống nhỏ, áp suất cao, chất đo tương đối sạch |
| Mặt bích | Bồn, ống lớn, chất đặc; có thể thêm vòng xả để súc rửa |
| Inline (ống thẳng) | Chất có hạt, có sợi; dòng chảy qua không bị cản |
| Clamp, ren vi sinh | Thực phẩm, đồ uống, dược phẩm |
Với ngành thực phẩm và dược, các kiểu kết nối vi sinh được trình bày kỹ trong bài đồng hồ và cảm biến áp suất vi sinh.
Chọn vật liệu màng
- Inox 316L: dùng cho phần lớn ứng dụng nước, hóa chất nhẹ, thực phẩm.
- Hastelloy C: chịu axit, nước biển, môi trường có clo tốt hơn inox.
- Tantalum, titan: cho axit mạnh, axit nóng, khi các vật liệu trên không đủ.
- Lớp phủ PTFE, PFA: chống bám dính, chống ăn mòn trên nền màng inox.
- Mạ vàng: hạn chế hydro thẩm thấu qua màng khi đo khí hydro.
Vật liệu cần chọn theo bảng tương thích hóa chất ở đúng nồng độ và nhiệt độ làm việc, không chỉ theo tên hóa chất.
Chọn dầu điền
| Loại dầu | Dùng khi |
|---|---|
| Dầu silicone | Ứng dụng công nghiệp thông thường |
| Dầu đạt chuẩn thực phẩm | Thực phẩm, đồ uống, dược phẩm |
| Dầu nhiệt độ cao | Chất đo nóng, có hấp tiệt trùng |
| Dầu halocarbon | Đo oxy, clo, nơi cấm dầu gốc hydrocarbon |
Lắp trực tiếp hay qua ống mao dẫn
Lắp trực tiếp cho kết quả nhanh và chính xác nhất. Ống mao dẫn được dùng khi cần đưa đồng hồ ra xa điểm nóng, tránh rung, hoặc đặt đồng hồ ở chỗ dễ đọc. Đổi lại có mấy điểm cần lưu ý:
- Ống càng dài, đáp ứng càng chậm, nhất là khi dầu đặc ở nhiệt độ thấp.
- Nhiệt độ môi trường thay đổi làm dầu giãn nở, gây sai số; nên đi ống ở nơi nhiệt độ ổn định.
- Chênh lệch độ cao giữa màng và đồng hồ tạo cột dầu, làm lệch điểm 0; cần hiệu chỉnh khi lắp.
- Dải đo càng thấp thì nên chọn màng đường kính càng lớn để giảm sai số do nhiệt.
Lỗi hay gặp làm hỏng bộ màng
- Tháo rời màng khỏi đồng hồ tại hiện trường: dầu chảy mất, bộ màng phải gửi về nạp lại.
- Dùng vật cứng chọc, cạo để vệ sinh màng: màng méo, sai số lớn hoặc thủng.
- Siết quá lực hoặc dùng cờ lê vào thân đồng hồ thay vì vào lục giác của màng.
- Chọn dải đo quá sát áp suất làm việc, màng bị quá tải khi có búa nước.
Labom và TMP
Labom (Đức) sản xuất đồng hồ, cảm biến áp suất, nhiệt độ cùng màng cách ly, giao thành bộ đã lắp và hiệu chuẩn sẵn tại nhà máy. Tăng Minh Phát cung cấp thiết bị Labom tại Việt Nam, ví dụ đồng hồ áp suất Labom BA5100, và hỗ trợ chọn kiểu màng, vật liệu, dầu điền theo điều kiện thực tế.
Thông tin cần gửi khi cần tư vấn
- Chất đo, nồng độ, có hạt hay không
- Áp suất làm việc và dải đo mong muốn
- Nhiệt độ chất đo và môi trường
- Kiểu kết nối, kích thước ống hoặc mặt bích
- Đồng hồ cơ hay cảm biến, tín hiệu ra
- Khoảng cách từ điểm đo tới vị trí đặt đồng hồ
Liên hệ kỹ sư TMP:
- Điện thoại / Zalo: 0917 943 068
- Email: project@tmpvietnam.com
