Lưu lượng kế điện từ và siêu âm kẹp ngoài đo nước

Đo lưu lượng nước là bài toán hằng ngày ở mọi nhà máy: nước cấp đầu vào, nước làm mát lò, nước thải ra trạm xử lý, nước tuần hoàn. Hai công nghệ được dùng nhiều nhất là lưu lượng kế điện từ (lắp cố định trên đường ống) và lưu lượng kế siêu âm kẹp ngoài (gắn đầu dò bên ngoài ống, không cần cắt ống). Chọn đúng loại giúp số đo tin cậy mà không tốn chi phí thi công thừa.

Lưu lượng kế điện từ hoạt động thế nào

Cuộn dây trên thân đồng hồ tạo từ trường vuông góc với ống. Nước có độ dẫn điện chảy qua từ trường sinh ra một điện áp nhỏ giữa hai điện cực, tỷ lệ với vận tốc dòng chảy. Ống đo trống hoàn toàn, không có bộ phận chuyển động, nên gần như không gây sụt áp và chịu được nước bẩn, bùn, cặn.

Chỉ đo được chất lỏng dẫn điện (thường từ khoảng 5 µS/cm trở lên): nước sạch, nước thải, bùn, hóa chất loãng; không đo được dầu, nước khử khoáng quá tinh khiết.
Độ chính xác cao, thường quanh ±0,5% giá trị đo, ổn định lâu dài.
Cần ống luôn đầy nước tại vị trí đo.

Siêu âm kẹp ngoài: khi không được cắt ống

Hai đầu dò kẹp bên ngoài ống, lần lượt phát xung siêu âm xuôi và ngược dòng. Xung xuôi dòng đến sớm hơn xung ngược dòng, chênh lệch thời gian này tỷ lệ với vận tốc (nguyên lý thời gian truyền, transit‑time). Loại xách tay rất tiện để kiểm tra đồng hồ đang lắp, khảo sát lưu lượng trước khi thiết kế hoặc đo tạm thời ở nhiều điểm.

Tiêu chí	Điện từ	Siêu âm kẹp ngoài
Lắp đặt	Cắt ống, lắp bích	Kẹp ngoài ống
Độ chính xác	Cao	Trung bình
Nước bẩn, bùn	Rất tốt	Hạn chế
Ống lớn	Đắt hơn	Kinh tế hơn
Đo tạm thời	Không phù hợp	Rất phù hợp

Chọn lưu lượng kế điện từ cho đúng

Cỡ ống theo vận tốc, không theo ống sẵn có: vận tốc nên khoảng 1–⁠5 m/s; lưu lượng nhỏ trên ống lớn thì nên thu nhỏ cỡ đồng hồ.
Lớp lót: cao su cứng cho nước cấp, nước thải; PTFE cho nước nóng, hóa chất; chú ý chứng nhận nước uống nếu dùng cho nước sinh hoạt.
Điện cực: inox 316L cho nước thông thường; Hastelloy, titan, tantalum cho hóa chất ăn mòn.
Kiểu bộ hiển thị: gắn liền hoặc tách rời khi đặt trong hố van, nơi ngập nước, rung mạnh; cấp bảo vệ IP68 cho cảm biến chôn ngầm.
Áp suất và nguồn: PN16 hay PN40, nguồn AC hay DC, ngõ ra 4–⁠20 mA, xung, Modbus.

Lắp đặt và lỗi hay gặp

Lắp ở điểm cao nhất của ống, nơi có bọt khí tích tụ, làm số đo nhảy: nên lắp ở đoạn ống đi lên hoặc điểm thấp.
Thiếu đoạn ống thẳng sau co, van, bơm: tham khảo tối thiểu khoảng 5D phía trước, 3D phía sau với điện từ; siêu âm cần dài hơn.
Không tiếp địa hoặc tiếp địa sai trên ống nhựa, ống lót: phải dùng vòng tiếp địa.
Siêu âm kẹp ngoài trên ống gỉ, có cặn dày, ống bê tông: tín hiệu yếu, sai số lớn; cần mài sạch, bôi gel đúng loại.

Đo khí nén, khí gas thì không dùng điện từ được, xem lưu lượng kế khối nhiệt; với hơi nước xem lưu lượng kế xoáy đo hơi. Tổng hợp các kiểu: chọn lưu lượng kế theo lưu chất.

Riels và các dự án TMP đã cung cấp

Riels Instruments (Ý) sản xuất lưu lượng kế điện từ RIF100, phiên bản RIF105 cho áp suất, nhiệt độ cao hơn, lưu lượng kế siêu âm kẹp ngoài xách tay RIF600P, cùng cảm biến áp suất RIB. Tăng Minh Phát đã cung cấp thiết bị Riels cho:

Thép và khai khoáng: VAS Nghi Sơn (lưu lượng kế điện từ RIF100 cỡ lớn), Than Cao Sơn – TKV (siêu âm kẹp ngoài xách tay RIF600P), Mỹ Việt (RIF105 PN40).
Nước và hạ tầng: Vinwater, dự án Vinhomes Symphony (lưu lượng kế điện từ RIF100).
Thực phẩm: Yakult Việt Nam (cảm biến áp suất RIB100).

Xem danh mục sản phẩm tại trang Riels Việt Nam trên website Tăng Minh Phát.