|

Hỏa kế đo nhiệt độ cho nhà máy điện sinh khối: khí cháy, lớp đốt và bộ trao đổi nhiệt

Sơ đồ lò hơi đốt sinh khối với 3 vị trí lắp hỏa kế: khí cháy, lớp đốt và bộ quá nhiệt

Nhà máy điện sinh khối đốt dăm gỗ, trấu, bã mía, vỏ cây hoặc viên nén để sinh hơi chạy tuabin. Khác với than hay dầu, nhiên liệu sinh khối thay đổi liên tục về độ ẩm, kích thước và nhiệt trị, nên nhiệt độ trong buồng đốt dao động mạnh. Không đo được nhiệt độ một cách tin cậy thì rất khó đốt ổn định.

Bài này trình bày các vị trí cần đo nhiệt độ trong lò hơi đốt sinh khối, vì sao nên dùng hỏa kế (pyrometer) không tiếp xúc thay cho cặp nhiệt, và cách chọn hỏa kế Keller cho từng vị trí.

Vì sao phải kiểm soát nhiệt độ buồng đốt

  • Nhiệt độ quá thấp: cháy không hết, CO và bụi tăng, hiệu suất lò giảm, dễ vượt giới hạn khí thải.
  • Nhiệt độ quá cao: tro sinh khối (nhiều kali, natri) dễ chảy mềm, bám thành xỉ trên vách lò và bộ quá nhiệt. NOx cũng tăng.
  • Nhiệt độ dao động: áp suất, lưu lượng hơi không ổn định, ảnh hưởng tuabin.

Có số đo nhiệt độ khí cháy liên tục, hệ điều khiển có thể chỉnh gió cấp một, gió cấp hai và tốc độ cấp liệu kịp thời khi nhiên liệu ướt hơn hoặc khô hơn.

Cặp nhiệt hay hỏa kế?

Cặp nhiệt trong ống bảo vệHỏa kế không tiếp xúc
Đo khí cháyChịu sai số do bức xạ của vách lòĐo trực tiếp bức xạ của khí
Thời gian đáp ứngChậm (vài chục giây đến vài phút)Nhanh, dưới 0,1 giây
Tuổi thọỐng bảo vệ bị ăn mòn, mài mòn, phải thayLắp ngoài vách lò, không chạm khí nóng
Bảo trìThay đầu đo, ống bảo vệLau kính bảo vệ, kiểm tra khí thổi

So sánh chi tiết hơn có trong bài so sánh hỏa kế, camera nhiệt và cặp nhiệt điện.

Các vị trí đo trong lò hơi sinh khối

Vị tríĐo gìMục đích
1. Buồng đốtNhiệt độ khí cháy nóngĐiều chỉnh gió, cấp liệu; theo dõi điều kiện cháy
2. Lớp đốt trên ghiNhiệt độ bề mặt lớp nhiên liệu đang cháyPhân bố nhiên liệu, phát hiện vùng cháy kém
3. Bộ trao đổi nhiệtNhiệt độ vùng bộ quá nhiệt, khí trước bộ trao đổi nhiệtTheo dõi bám xỉ, bảo vệ ống

1. Nhiệt độ khí cháy trong buồng đốt

Khí cháy gần như “trong suốt” với hầu hết bước sóng hồng ngoại, nên hỏa kế thông thường sẽ nhìn xuyên qua khí và đo nhầm nhiệt độ vách lò phía đối diện. Dòng CellaCombustion của Keller đo trong dải phổ hấp thụ của CO2 hoặc CO, nơi khí cháy tự phát bức xạ, nên đo đúng nhiệt độ của khối khí.

Keller chọn model theo kích thước buồng đốt, vì chiều dày lớp khí ảnh hưởng đến độ sâu mà hỏa kế “nhìn” vào:

Kích thước buồng đốtModelDải đoDải phổ
Nhỏ hơn 4 mCellaCombustion PK 72400–⁠2000 °CDải CO2
Từ 4 đến 8 mCellaCombustion PK 75Theo thông số hãngTheo thông số hãng
Lớn hơn 8 mCellaCombustion PK 73500–⁠2500 °CDải CO

Các model này có màn hình LED và phím cài đặt ngay trên đầu đo, đầu ra analog và giao tiếp IO‑Link, thời gian đáp ứng t90 ≤ 60 ms, sai số 1% giá trị đo.

2. Nhiệt độ lớp đốt

Trên lò ghi, nhiệt độ bề mặt lớp nhiên liệu cho biết nhiên liệu cháy đều hay bị dồn đống, có vùng nào cháy kém. Vị trí này thường có bụi, tro bay và ngọn lửa che khuất, nên dùng hỏa kế hai màu (tỷ số) để giảm ảnh hưởng của bụi và kính bị bẩn một phần.

3. Bộ trao đổi nhiệt, bộ quá nhiệt

Tro sinh khối bám lên bộ quá nhiệt làm giảm truyền nhiệt và gây ăn mòn ống. Theo dõi nhiệt độ ở vùng này giúp biết khi nào cần thổi bụi, và cảnh báo khi nhiệt độ vượt mức cho phép của vật liệu ống.

Cho vị trí 2 và 3, Keller đề xuất hỏa kế hai màu CellaTemp PK 68:

  • Dải đo 550–⁠1400 °C, đo ở hai bước sóng 0,95 và 1,05 µm.
  • Thời gian đáp ứng t90 ≤ 10 ms (khi trên 650 °C), sai số 1% giá trị đo.
  • Vùng đo đường kính 21 mm ở khoảng cách lấy nét 1,5 m.
  • Nguyên lý hai màu ít bị ảnh hưởng bởi bụi, hơi nước và hệ số phát xạ thay đổi.

Bộ lắp đặt và lưu ý khi lắp

Mỗi vị trí đo trong giải pháp của Keller là một bộ hoàn chỉnh gồm đầu đo, bộ gá lắp và cáp tín hiệu. Bộ gá lắp có đường khí thổi được thiết kế tối ưu, giữ kính quang học sạch với lượng khí tiêu thụ thấp, và có khóa bayonet để tháo đầu đo nhanh khi vệ sinh.

  • Khí thổi: dùng khí nén sạch, khô, không dầu, cấp liên tục kể cả khi lò dừng ngắn hạn.
  • Vị trí lỗ quan sát: tránh hướng nhìn thẳng vào ngọn lửa đầu đốt hoặc vào vách lò quá gần.
  • Nhiệt độ môi trường: nếu đầu đo ở vùng nóng, dùng vỏ làm mát bằng nước hoặc khí.
  • Vệ sinh: lập lịch lau kính bảo vệ, kiểm tra áp suất khí thổi.
  • Kết nối: đưa tín hiệu 4–⁠20 mA hoặc IO‑Link về DCS, PLC để điều khiển cháy.

Lợi ích

  • Đo được nhiệt độ khí cháy thật, không bị sai do bức xạ vách lò.
  • Đáp ứng nhanh, điều khiển cháy kịp khi nhiên liệu thay đổi.
  • Giảm CO, bụi, hỗ trợ đạt giới hạn khí thải; kết hợp với hệ thống CEMS để có bức tranh đầy đủ.
  • Hạn chế đóng xỉ, kéo dài thời gian chạy giữa hai lần dừng vệ sinh.
  • Không có đầu đo nằm trong buồng đốt, giảm chi phí thay thế.

Áp dụng tại Việt Nam

Giải pháp phù hợp cho nhà máy điện sinh khối, lò hơi đốt trấu, bã mía trong nhà máy đường, lò hơi đốt dăm gỗ trong khu công nghiệp, và các lò hơi đồng đốt than với sinh khối. Xem thêm các ứng dụng trong ngành điện, năng lượng và tổng quan hỏa kế Keller theo ngành.

Câu hỏi thường gặp

Hỏa kế thường có đo được nhiệt độ khí cháy không?

Không chính xác. Hỏa kế thông thường nhìn xuyên qua khí và đo vách lò hoặc vật phía sau. Cần hỏa kế đo trong dải phổ hấp thụ của khí như CO2 hoặc CO.

Chọn PK 72, PK 75 hay PK 73?

Chọn theo kích thước buồng đốt tại vị trí đo: dưới 4 m dùng PK 72, từ 4 đến 8 m dùng PK 75, trên 8 m dùng PK 73. Nên gửi bản vẽ lò để chọn chính xác.

Bụi tro nhiều có làm sai số đo không?

Bộ gá có khí thổi giữ kính sạch. Với vùng nhiều bụi như lớp đốt và bộ quá nhiệt, hỏa kế hai màu ít bị ảnh hưởng hơn hỏa kế một màu.

Keller và TMP

Tăng Minh Phát là đơn vị phân phối độc quyền Keller tại Việt Nam, hỗ trợ khảo sát vị trí đo, chọn model, cung cấp bộ gá, khí thổi và hướng dẫn lắp đặt. Tìm hiểu thêm về hỏa kế cầm tay và cố định Keller.

Các lò đốt khác dùng giải pháp tương tự: lò hơi nhiệt điện than, lò đốt rác, lò đốt bùn thải và lò đốt chất thải nguy hại.

Thông tin cần gửi khi cần tư vấn

  • Loại lò: lò ghi, lò tầng sôi; nhiên liệu đang đốt
  • Kích thước buồng đốt tại vị trí đo
  • Vị trí cần đo: khí cháy, lớp đốt, bộ quá nhiệt
  • Dải nhiệt độ dự kiến
  • Hệ điều khiển nhận tín hiệu: DCS, PLC, 4–⁠20 mA hay IO‑Link

Liên hệ kỹ sư TMP:

Similar Posts