Thiết bị dò khí theo ngành – dệt nhuộm, giày, điện tử

Mỗi loại nhà máy có khí nguy hiểm riêng: nhà máy nhuộm có khí gas cho máy định hình và lò hơi, nhà máy giày có hơi dung môi, nhà máy điện tử có khí đặc biệt, kho lạnh có amoniac, trạm xử lý nước thải có H2S. Chọn đúng cảm biến và vị trí cho từng khí là bước đầu tiên của một hệ thống dò khí hiệu quả.

Bài này tổng hợp khí cần giám sát theo ngành và các thiết bị đi kèm, với dòng sản phẩm của Gastron (Hàn Quốc), hãng mà Tăng Minh Phát (TMP) là nhà phân phối ủy quyền tại Việt Nam.

Khí cần giám sát theo ngành

Ngành	Khí chính	Cảm biến
Dệt nhuộm	Gas, CO	Xúc tác, điện hóa
Giày, keo, in	Hơi dung môi	PID, xúc tác
Điện tử, bán dẫn	Khí đặc biệt	Điện hóa, FTIR
Kho lạnh, thực phẩm	Amoniac	Điện hóa
Nước thải	H2S, CH4, O2	Điện hóa, xúc tác
Lò hơi, bếp ăn	Gas, CO	Xúc tác, điện hóa

Nhà máy dệt nhuộm

Máy định hình (stenter), máy sấy đốt gas: đầu dò khí cháy tại đầu đốt, đường ống, kho bình gas.
Lò hơi: CO tại khu vực lò, phòng vận hành.
Khu pha hóa chất: chọn cảm biến theo hóa chất cụ thể.

Nhà máy giày, keo, in bao bì

Hơi dung môi là nguy cơ chính, vừa độc vừa cháy. Cần đầu dò PID đo ppm để bảo vệ sức khỏe và đầu dò % LEL ở kho dung môi. Chi tiết xem dò khí VOC, dung môi bằng cảm biến PID.

Nhà máy điện tử, bán dẫn

Dây chuyền điện tử dùng nhiều khí đặc biệt như amoniac, hydro, khí độc dùng trong khắc và phủ màng. Nhiều loại độc ở nồng độ rất thấp, cần cảm biến chuyên dụng. Khi phải giám sát nhiều khí cùng lúc tại một điểm, có thể dùng thiết bị phân tích FTIR hoặc hệ thống lấy mẫu dẫn khí từ nhiều điểm về một bộ phân tích.

Kho lạnh amoniac và trạm xử lý nước thải

Hệ thống lạnh amoniac: amoniac nhẹ hơn không khí, lắp đầu dò cao, gần máy nén, van, bình chứa.
Nước thải: H2S nặng hơn không khí, tích tụ ở hố bơm, bể kín; thiếu oxy và khí metan ở bể kỵ khí.
Trước khi vào không gian kín: đo bằng máy dò khí cầm tay đa khí (O2, khí cháy, H2S, CO).

Thiết bị trong một hệ thống dò khí

Thiết bị	Vai trò
Đầu dò cố định	Đo liên tục tại điểm
Tủ điều khiển trung tâm	Hiển thị, báo động
Đèn, còi cảnh báo	Báo tại chỗ
Máy dò cầm tay	Kiểm tra, vào hầm
Đầu dò không dây	Vị trí khó đi dây
Đầu dò ngọn lửa	Phát hiện cháy sớm
Khí hiệu chuẩn	Kiểm tra định kỳ

Với khu vực có khí cháy nổ, đầu dò phải có cấp chống nổ phù hợp; dòng GTD‑1000Ex của Gastron là ví dụ đầu dò cố định chống cháy nổ. Cách chọn cảm biến, vị trí lắp theo tỷ trọng khí và bảo trì xem bài thiết bị đo nồng độ khí.