Hiệu chuẩn cân bồn và bộ điều khiển cân: phương pháp, quy trình
Một hệ thống cân bồn, cân silo dù dùng load cell tốt nhất vẫn sai nếu hiệu chuẩn không đúng cách hoặc bộ điều khiển cân cài đặt chưa phù hợp. Bài viết hướng dẫn các phương pháp hiệu chuẩn cân bồn thực tế tại nhà máy, cách kiểm tra trước khi hiệu chuẩn và các chức năng cần có của bộ hiển thị, bộ điều khiển cân.
Kiểm tra trước khi hiệu chuẩn
- Đường ống nối vào bồn mềm, không đỡ một phần tải; gối đỡ ống đặt xa bồn.
- Weigh module, thanh giằng không bị kẹt; bồn di chuyển tự do theo phương thẳng đứng.
- Cáp load cell, hộp đấu nối khô ráo, không bị nước, ẩm.
- Điểm không (bồn rỗng) ổn định, không trôi khi bật tắt máy khuấy, quạt, rung động xung quanh.
- Từng load cell cho tín hiệu hợp lý khi đặt tải lên từng góc.
Các phương pháp hiệu chuẩn cân bồn
| Phương pháp | Cách làm | Phù hợp |
|---|---|---|
| Quả cân chuẩn | Treo hoặc đặt quả cân đã kiểm định lên bồn theo từng bậc | Bồn nhỏ và vừa; độ chính xác cao nhất |
| Thay thế vật liệu | Đặt quả cân, ghi số; bỏ quả cân, nạp vật liệu tới cùng số đọc; lặp lại nhiều bậc | Bồn lớn khi không đủ quả cân cho toàn dải |
| Nạp lượng đã biết | Nạp vật liệu đã cân qua cân xe hoặc đồng hồ lưu lượng đã hiệu chuẩn | Silo lớn, bồn chất lỏng |
| Kích thủy lực + load cell chuẩn | Kích đẩy vào kết cấu qua load cell chuẩn để tạo lực đã biết | Silo rất lớn, kết cấu chịu lực phù hợp |
| Theo thông số mV/V | Nhập độ nhạy, tải định mức của load cell vào bộ điều khiển | Kiểm tra nhanh, cài đặt ban đầu |
Quy trình hiệu chuẩn bằng quả cân
- Làm nóng hệ thống, ghi điểm không khi bồn rỗng.
- Đặt quả cân theo các mức (ví dụ 20 – 40 – 60 – 80 – 100% tải kiểm tra), ghi số đọc mỗi mức.
- Hạ tải theo chiều ngược lại để kiểm tra độ trễ.
- Đặt tải lệch từng góc để kiểm tra, cân chỉnh góc tại hộp đấu nối.
- Lặp lại vài lần để đánh giá độ lặp lại; lưu biên bản và giá trị cài đặt.
Chức năng cần có của bộ điều khiển cân
- Bộ lọc số chống rung, ổn định số đọc khi nạp liệu.
- Trừ bì, về không, tự động bám điểm không trong giới hạn cho phép.
- Ngưỡng đặt (đầy, cạn, dừng nạp) với rơ‑le đầu ra; bù rơi liệu khi định lượng theo mẻ.
- Ngõ ra 4–20 mA và truyền thông Modbus, PROFINET, EtherNet/IP để đưa về PLC, DCS.
- Lưu thông số hiệu chuẩn, khóa bằng mật khẩu, ghi lại lịch sử hiệu chuẩn.
- Chẩn đoán lỗi cảm biến, đứt cáp, quá tải.
Hiệu chuẩn định kỳ và lưu hồ sơ
Cân bồn dùng cho định lượng sản xuất nên được kiểm tra điểm không thường xuyên và hiệu chuẩn lại theo chu kỳ trong hệ thống quản lý đo lường của nhà máy, cũng như sau mỗi lần sửa kết cấu, thay đường ống hoặc thay load cell. Lưu biên bản hiệu chuẩn giúp truy xuất khi có sai lệch chất lượng.
Thiết bị TMP cung cấp
- BLH Nobel: load cell nén chính xác cao KIM, weigh module, bộ điều khiển cân dòng G5 cho cân bồn, cân quá trình – xem BLH Việt Nam.
- Sensy (Bỉ): load cell, hộp đấu nối JBOX, bộ hiển thị cân INDI‑5250 – xem Sensy Việt Nam.
Nền tảng về load cell và thiết kế cân bồn: load cell là gì, cách chọn load cell cho cân bồn silo. Cân cấp liệu liên tục: cân định lượng DISOCONT, cân băng tải. TMP đã triển khai hệ thống load cell cho Tôn Phương Nam (2019) – xem dự án đã thực hiện.
Câu hỏi thường gặp
Cần bao nhiêu quả cân để hiệu chuẩn cân bồn?
Lý tưởng là phủ dải làm việc thường dùng. Khi bồn quá lớn, dùng phương pháp thay thế vật liệu với một lượng quả cân nhỏ hơn, lặp lại nhiều bậc.
Hiệu chuẩn bằng thông số mV/V có đủ không?
Phù hợp để cài đặt ban đầu hoặc kiểm tra nhanh. Vì kết cấu, đường ống ảnh hưởng tới kết quả, với cân dùng cho định lượng nên kiểm tra lại bằng tải thực.
Số cân trôi theo nhiệt độ trong ngày, xử lý thế nào?
Kiểm tra đường ống, kết cấu giãn nở nhiệt, ánh nắng chiếu một phía bồn và độ kín của hộp đấu nối. Load cell có bù nhiệt tốt nhưng không bù được lực do kết cấu gây ra.
Liên hệ kỹ sư TMP:
- Điện thoại / Zalo: 0917 943 068
- Email: project@tmpvietnam.com
