Cân định lượng DISOCONT Tersus: nhiệt điện, máy đùn

Cân định lượng cấp vật liệu rời vào quá trình với lưu lượng chính xác theo đặt trước: than vào máy nghiền, đá vôi vào hệ thống khử lưu huỳnh, phụ gia vào máy đùn nhựa, phối liệu xi măng. Nhiều nhà máy tại Việt Nam đang vận hành cân định lượng Schenck với bộ điều khiển DISOCONT đời cũ đã ngừng sản xuất. Bài viết giải thích các loại cân định lượng và cách TMP hiện đại hóa lên DISOCONT Tersus tại Nhiệt điện Nghi Sơn và Lọc hóa dầu Bình Sơn.

Các loại cân định lượng phổ biến

Loại cân	Nguyên lý	Ứng dụng
Cân băng định lượng	Băng tải ngắn đặt trên load cell; bộ điều khiển chỉnh tốc độ băng để giữ lưu lượng	Than, đá vôi, clinker, quặng
Cân tổn hao khối lượng	Phễu đặt trên load cell; lưu lượng tính từ tốc độ giảm khối lượng phễu	Bột, hạt nhựa, phụ gia cho máy đùn
Cân lưu lượng chất rắn	Đo lực va đập hoặc lực ly tâm của dòng vật liệu	Đo lưu lượng trên đường rơi, không cần băng

Cả ba loại đều dựa trên load cell và cảm biến tốc độ; phần quyết định độ chính xác dài hạn là bộ điều khiển cân và cách hiệu chuẩn. Với băng tải vận chuyển chỉ cần đo tổng lượng, xem bài cân băng tải.

Cân định lượng trong nhà máy nhiệt điện

Cấp than từ bunker vào máy nghiền: lưu lượng than quyết định công suất lò và hiệu suất đốt.
Cấp đá vôi cho hệ thống nghiền đá vôi của khử lưu huỳnh khí thải (FGD): cấp đúng lượng giúp đạt giới hạn SO₂ mà không lãng phí đá vôi – liên quan trực tiếp đến quan trắc khí thải.
Tín hiệu lưu lượng, tổng lượng, báo lỗi được đưa về DCS điều khiển lò.

Cân cấp liệu cho máy đùn nhựa

Trong nhà máy polypropylene, cân tổn hao khối lượng cấp phụ gia và hạt vào máy đùn theo tỷ lệ chính xác với lưu lượng chính. Sai lệch nhỏ cũng làm sản phẩm không đạt chỉ tiêu, nên bộ điều khiển phải phản hồi nhanh khi nạp lại phễu và khi máy đùn thay đổi tải.

Vì sao cần hiện đại hóa bộ điều khiển DISOCONT?

Dòng DISOCONT đời cũ (như VSE 20100) đã được hãng thông báo ngừng sản xuất, phụ tùng thay thế ngày càng khó tìm.
Hỏng một bo mạch có thể làm dừng cấp liệu, ảnh hưởng cả lò hay dây chuyền đùn.
DISOCONT Tersus là thế hệ mới của Schenck Process (nay là Qlar): bộ điều khiển VCU 20100, màn hình vận hành VHM, có sẵn cổng EtherNet/IP và Modbus TCP.
Có thể giữ nguyên phần cơ khí (băng, phễu, load cell, cảm biến tốc độ) và chỉ thay phần điện tử – nhanh hơn và ít thời gian dừng máy hơn nhiều so với thay cả cân.

Quy trình hiện đại hóa TMP thực hiện

Khảo sát hiện trường, đối chiếu bản vẽ hiện hữu: danh sách tín hiệu, sơ đồ đấu nối với DCS/PLC, nguồn cấp.
Làm việc với hãng để chốt cấu hình thiết bị và bản vẽ tủ mới; khách hàng duyệt bản vẽ.
Quyết định phương án giao tiếp: giữ tín hiệu cứng 4–⁠20 mA, tiếp điểm như hiện hữu hoặc chuyển sang truyền thông.
Lắp đặt trong đợt dừng máy, đấu nối, cấu hình thông số cân.
Hiệu chuẩn: kiểm tra điểm không, hiệu chuẩn bằng quả cân hoặc xích chuẩn, kiểm tra bằng vật liệu thực.
Chạy thử, bàn giao tài liệu và đào tạo vận hành, bảo trì.

Dự án thực tế

Nhà máy	Hạng mục	Năm
Nhiệt điện Nghi Sơn	Hiện đại hóa cân định lượng DISOCONT Tersus cho hệ thống nghiền đá vôi	2026
Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR)	Nâng cấp bộ điều khiển cân cấp liệu FD‑803 và FD‑804 cho máy đùn lên DISOCONT Tersus, giữ tín hiệu cứng với DCS	2026
Formosa Hà Tĩnh	Thiết bị cân Schenck	2022, 2024
Hòa Phát	Thiết bị cân Schenck	2024–⁠2025

TMP đảm nhận phần cung cấp thiết bị và tự thực hiện lắp đặt, chạy thử với đội kỹ sư của mình, phối hợp với hãng khi cần. Xem thêm các dự án đã thực hiện, trang giải pháp cân và băng tải và trang hãng Schenck/Qlar Việt Nam trên tangminhphat.com.

Câu hỏi thường gặp

Thay bộ điều khiển có phải thay load cell không?

Thường không. Load cell và cảm biến tốc độ còn tốt có thể giữ lại; khi khảo sát, kỹ sư sẽ kiểm tra điện trở cách điện và tín hiệu của từng cảm biến để quyết định.

Mất bao lâu để hiện đại hóa một cân định lượng?

Phần lắp đặt tại hiện trường thường gói gọn trong vài ngày dừng máy; thời gian chuẩn bị thiết bị, duyệt bản vẽ dài hơn. Nên lên kế hoạch trùng với đợt bảo dưỡng lớn của nhà máy.

DISOCONT Tersus có kết nối DCS qua truyền thông được không?

Có, bộ điều khiển có sẵn EtherNet/IP và Modbus TCP. Nhiều nhà máy vẫn chọn giữ tín hiệu cứng như hiện hữu để không phải sửa chương trình DCS; cổng truyền thông để dự phòng.

Liên hệ kỹ sư TMP: